JAN HEINER TÜCK
DOI: 10.48224/COM-232-2025-32
Streszczenie
Czy Sobór Nicejski odciął żydowskie korzenie chrześcijaństwa?
Artykuł analizuje kwestię, czy Sobór Nicejski w 325 r. odciął korzenie
judaizmu i przypieczętował rozejście się dróg. Po pierwsze, sobór odrzucił żydowskie obliczenia daty Wielkanocy i zalecił rzymską praktykę dla
całego Kościoła. Po drugie, cesarski zwrot ku chrześcijaństwu, który stał
się jasny wraz z soborem w letniej rezydencji cesarskiej w Nicei, nie miał
dobrych konsekwencji dla synagogi. Wreszcie, dogmatyczna definicja soboru, że Syn jest „współistotny Ojcu” jest znacząca. W ten sposób odrzucono chrystologiczny subordynacjonizm Ariusza. Jednocześnie jednak
wydaje się, że sobór odwrócił się od monoteizmu Izraela. Bóg nie jest już
rozumiany jako niezróżnicowany byt, ale jako Bóg w relacji. Jednak idee
„dwóch mocy w niebie” można znaleźć we wczesnym judaizmie. Sobór
może pójść za tym – aczkolwiek z poprawką, że Syn nie jest ontologicznie
podporządkowany Ojcu, ale równy. Jest to faktyczna transformacja koncepcji Boga, której dokonał Sobór Nicejski.