{"id":817,"date":"2019-01-29T09:34:04","date_gmt":"2019-01-29T09:34:04","guid":{"rendered":"http:\/\/communio.pl\/?p=817"},"modified":"2019-02-17T21:11:23","modified_gmt":"2019-02-17T21:11:23","slug":"ojcze-swiety-janie-pawle-ii-z-glebi-serca-ci-dziekujemy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/communio.pl\/?p=817","title":{"rendered":"Ojcze \u015bwi\u0119ty, Janie Pawle II, z g\u0142\u0119bi serca Ci dzi\u0119kujemy!"},"content":{"rendered":"\n<h2><strong>Serge Landes<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright is-resized\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/communio.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/drogajp2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-820\" width=\"300\" height=\"472\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>W zwi\u0105zku ze \u015bmierci\u0105 Jana Paw\u0142a II powiedziano, napisano i pokazano &#8211; niekiedy nawet w spos\u00f3b znakomity &#8211; tak wiele, \u017ce dobrze b\u0119dzie, a mo\u017ce nawet i opatrzno\u015bciowo, wypowiedzie\u0107 si\u0119 nieco p\u00f3\u017aniej, podejmuj\u0105c ponownie to, co ju\u017c tak wszechstronnie omawiano. Odnotowuj\u0105c pewne rysy \u015bwietlane, jakie ta agonia i ta \u015bmier\u0107 rzuci\u0142y na osob\u0119 Karola Wojty\u0142y i na sens jego misji, chcia\u0142bym tylko zaprosi\u0107 Czytelnik\u00f3w do bardziej jeszcze pog\u0142\u0119bionej refleksji nad tym olbrzymim dzie\u0142em, jakiego byli\u015bmy i jeste\u015bmy \u015bwiadkami.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eTeraz za\u015b ju\u017c nie ja \u017cyj\u0119, lecz \u017cyje we mnie Chrystus\u201d (Ga 2, 20) <\/p>\n\n\n\n<p>Wielki! Tylko B\u00f3g jest bezwzgl\u0119dnie i niesko\u0144czenie wielki. Jest przecie\u017c nieogarniony, nieograniczony, wszechobecny. Cz\u0142owiek za\u015b jest tak naprawd\u0119 wielki tylko wtedy, gdy si\u0119 upodobni ca\u0142kowicie do Chrystusa. I o t\u0119 w\u0142a\u015bnie wielko\u015b\u0107 chodzi w\u00f3wczas, gdy j\u0105 przypisujemy takiej postaci, jak\u0105 by\u0142a i jest osoba zmar\u0142ego papie\u017ca Jana Paw\u0142a II. By\u0142 on wielki nie ze wzgl\u0119du na rekordy wykorzystanej mechaniki, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a jego pontyfikat do tak niesamowitych poczyna\u0144, \u017ce przy\u0107mi\u0142y one zdecydowanie wszelkie sprawy i poczynania, realizowane przez wszystkich innych przyw\u00f3dc\u00f3w naszego globu, ale z racji samej swej istoty, albowiem w najg\u0142\u0119bszej jedno\u015bci swego bytu osobowego Karol Wojty\u0142a pozwala\u0142 si\u0119 ogarnia\u0107 Jezusowi &#8211; a\u017c po swe ostatnie tchnienie i agoni\u0119 wyczerpanego ca\u0142kowicie atlety. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce skoro zosta\u0142 powo\u0142any, by by\u0107 papie\u017cem Janem Paw\u0142em II, to powinien te\u017c umrze\u0107 jako papie\u017c, i to \u015bwiadomy w pe\u0142ni tego, \u017ce nie dokona\u0142 jeszcze wszystkiego, czego mia\u0142 z woli Bo\u017cej dokona\u0107, skoro bowiem tak bardzo poruszy\u0142 serca i umys\u0142y ludzi, to zrealizowa\u0142 tylko ma\u0142\u0105 cz\u0105stk\u0119 zwi\u0105zanego z tym decyduj\u0105cym pontyfikatem dzie\u0142a, w kt\u00f3rym trwa\u0142aby nadal ta jego wielko\u015b\u0107 prawdziwa. Widzialno\u015b\u0107 zewn\u0119trznych osi\u0105gni\u0119\u0107 by\u0142aby natomiast po prostu niczym, gdyby te osi\u0105gni\u0119cia nie wynika\u0142y ze stosowanych przez niego, jako w\u0142asne, \u015brodk\u00f3w ewangelicznych: g\u0142oszenia Chrystusa wobec wszystkich i wbrew wszystkiemu oraz walki o to, co wynika nieodzownie z wiary w Chrystusa. Cz\u0119\u015bciowo by\u0142a to droga Paw\u0142owa, on za\u015b do\u015bwiadcza\u0142 we w\u0142asnym ciele, zw\u0142aszcza w tej ostatniej chwili, tego, co w \u015blad za Paw\u0142em tak cz\u0119sto zwiastowa\u0142: \u201eTak wi\u0119c, gdy \u017bydzi \u017c\u0105daj\u0105 znak\u00f3w, a Grecy szukaj\u0105 m\u0105dro\u015bci, my g\u0142osimy Chrystusa ukrzy\u017cowanego, kt\u00f3ry jest zgorszeniem dla \u017byd\u00f3w, a g\u0142upstwem dla pogan, dla tych za\u015b, kt\u00f3rzy s\u0105 powo\u0142ani, tak spo\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w, jak i spo\u015br\u00f3d Grek\u00f3w, Chrystusem, moc\u0105 Bo\u017c\u0105 i m\u0105dro\u015bci\u0105 Bo\u017c\u0105. To bowiem, co jest g\u0142upstwem u Boga, przewy\u017csza m\u0105dro\u015bci\u0105 ludzi, a co jest s\u0142abe u Boga, przewy\u017csza moc\u0105 ludzi\u201d (1 Kor 1, 22-25).<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142a\u015bnie tutaj znajduje si\u0119 niezbyt cz\u0119sto dostrzegane, lub zbyt ma\u0142o doceniane w rozlicznych dyskusjach, centrum komentarzy i obraz\u00f3w, rozwijanych i ukazywanych w zwi\u0105zku ze \u015bmierci\u0105 Jana Paw\u0142a II. W momencie, gdy historycy przychodz\u0105 z pomoc\u0105 s\u0142abej pami\u0119ci t\u0142um\u00f3w, a obrazy uwypuklaj\u0105 mocno dzia\u0142alno\u015b\u0107 (niezliczone podr\u00f3\u017ce, zaanga\u017cowanie polityczne, wzgl\u0119dnie osobisty charyzmat Papie\u017ca), zanim jeszcze si\u0119 pojawi\u0105 bardziej pog\u0142\u0119bione refleksje nad tym wyj\u0105tkowym pontyfikatem, zatrzymajmy si\u0119 na tych ostatnich tylko tygodniach jego egzystencji, nad t\u0105 agoni\u0105 i \u015bmierci\u0105, prze\u017cywan\u0105 w ciele zespolonym bytowo, przez sw\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107, z Chrystusem. Ta jedno\u015b\u0107 \u017cycia i wiary, jedno\u015b\u0107 prosta, bez \u017cadnej emfazy, jedno\u015b\u0107 misji doprowadzonej do ko\u0144ca, pomimo rozlicznych do\u015bwiadcze\u0144 i przeszk\u00f3d &#8211; otrzyma\u0142a ostateczn\u0105 piecz\u0119\u0107 w tych w\u0142a\u015bnie tygodniach, kiedy to mia\u017cd\u017cenie si\u0119 schorowanego cia\u0142a ko\u0144czy si\u0119 \u015bwiadectwem mocy. W tym tak wielkim do\u015bwiadczeniu zmia\u017cd\u017cony nim chory Papie\u017c m\u00f3g\u0142 faktycznie si\u0119 modli\u0107 s\u0142owami \u015bw. Paw\u0142a: \u201eRazem z Chrystusem zosta\u0142em przybity do krzy\u017ca. Teraz za\u015b ju\u017c nie ja \u017cyj\u0119, lecz \u017cyje we mnie Chrystus\u201d (Ga 2, 19-20).<\/p>\n\n\n\n<p>Owocno\u015b\u0107 agonii<\/p>\n\n\n\n<p>Dla ka\u017cdego widza dobrej woli, je\u015bli tylko nie by\u0142 \u015blepy na skutek uprzedze\u0144, a tym bardziej jeszcze dla chrze\u015bcija\u0144skiej \u015bwiadomo\u015bci widok tego schy\u0142ku, a tak\u017ce widok tej spontanicznej, \u017carliwej reakcji ludu, tak delikatnej, \u017cywej, wyczulonej na tajniki serca, a niekiedy nawet spontanicznie radosnej, narzuca\u0142 niejako oczywisto\u015b\u0107 tego, i\u017c ca\u0142\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Papie\u017ca pojmowano w \u015bcis\u0142ym powi\u0105zaniu z jej pocz\u0105tkiem. \u017bar wynika\u0142 z misji, jak\u0105 on otrzyma\u0142 i &#8211; poza wszelk\u0105 emocj\u0105 &#8211; realizowa\u0142 w tym wymiarze chrystocentrycznym, jak\u0105 mia\u0142a ona od pocz\u0105tku; ukazywa\u0142a przecie\u017c wyra\u017anie niezliczonym sumieniom ludzkim, jak dalece w\u00f3wczas, gdy dobiega\u0142a kresu jego ziemska egzystencja, Papie\u017c nie naucza\u0142 na sw\u00f3j w\u0142asny rachunek, w swoim w\u0142asnym imieniu, lecz w imi\u0119 Jezusa, a tym, co pomaga\u0142 ludziom odkrywa\u0107, by\u0142a w\u0142a\u015bnie ustawicznie czynna obecno\u015b\u0107 Chrystusa w sercu historii i w sercach wiernych, dla kt\u00f3rych on sam, podczas swych niezliczonych podr\u00f3\u017cy, by\u0142 prawdziw\u0105 drog\u0105 do Chrystusa, zwyk\u0142ym narz\u0119dziem \u0142aski. Ongi\u015b narz\u0119dziem silnym, dynamicznym, kt\u00f3remu zarzucano nawet nazbyt wiele mocy, jego nieugi\u0119te, zdecydowane stwierdzenia, jego si\u0142\u0119. A u kresu swej drogi, w chorobie i niemocy, sta\u0142 si\u0119 narz\u0119dziem dopasowanym do widok\u00f3w \u0142aski: sylwetka pochylona, wycie\u0144czona, podczas wielu ostatnich dni swego pielgrzymowania staruszek niemal nie do poznania, kt\u00f3ry nie jest w stanie &#8211; w oknie niesympatycznego szpitala lub Watykanu &#8211; wykona\u0107 jaki\u015b gest ani te\u017c wypowiedzie\u0107 cho\u0107by jedno tylko s\u0142owo.<\/p>\n\n\n\n<p>A przecie\u017c od zarania a\u017c po kres tej drogi dzia\u0142o si\u0119 wci\u0105\u017c to samo, a otaczaj\u0105cy go \u017car modlitewny w tych ostatnich momentach jego \u017cycia ziemskiego by\u0142 tak\u017ce t\u0105 sam\u0105 zwyci\u0119sk\u0105 obecno\u015bci\u0105 Chrystusa. Je\u017celi Jan Pawe\u0142 II pokazywa\u0142 si\u0119 t\u0142umom taki wycie\u0144czony, os\u0142abiony, zmia\u017cd\u017cony chorob\u0105 i b\u00f3lem &#8211; on, kt\u00f3ry tak niestrudzenie przebiega\u0142 wszystkie kontynenty, aby g\u0142osi\u0107 tam Ewangeli\u0119 &#8211; to nie czyni\u0142 tego z pewno\u015bci\u0105 z osobistej ch\u0119ci pokazywania si\u0119 ludziom, lecz jedynie dlatego, \u017ce uwa\u017ca\u0142, i\u017c jego misja wymaga jego faktycznej obecno\u015bci &#8211; a\u017c po kres wyznaczony mu przez Boga samego.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie wybra\u0142 on sam dla siebie tego ustawicznego \u201ebycia na posterunku\u201d; je\u017celi wi\u0119c musia\u0142 by\u0107 wystawiony na spojrzenia wszystkich, to raczej tylko dlatego, i\u017c uwa\u017ca\u0142, \u017ce trzeba by\u0142o wykona\u0107 swoje zadanie a\u017c po cierpienie i agoni\u0119, w ca\u0142kowitym i tak bardzo uderzaj\u0105cym, chwytaj\u0105cym za serce, braku si\u0142 &#8211; w zestawieniu z t\u0105 porywaj\u0105c\u0105 i tak bardzo buduj\u0105c\u0105 aktywno\u015bci\u0105, jaka go dot\u0105d cechowa\u0142a, tak \u017ce zosta\u0142 faktycznie upodobniony do Chrystusa tak bardzo zniekszta\u0142conego na Krzy\u017cu.<\/p>\n\n\n\n<p>Czas umierania<\/p>\n\n\n\n<p>Tempo naszych spo\u0142ecze\u0144stw r\u00f3\u017cni si\u0119 zdecydowanie od tempa \u017cycia Ko\u015bcio\u0142a. W tym pierwszym przypadku nie ma czasu na zast\u00f3j, konieczne jest bowiem dzia\u0142anie, wp\u0142ywanie na bieg \u015bwiata i rzeczy &#8211; i to bez zw\u0142oki. Chodzi przecie\u017c o tempo rozwoju, urzeczywistniania, rentowno\u015bci, zysku. Tymczasem Jan Pawe\u0142 II pokaza\u0142 nies\u0142ychan\u0105 wprost owocno\u015b\u0107 momentu umierania. A jest to moment jak najbardziej realny, prawdziwy, moment bycia twarz\u0105 w twarz z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eWszystko ma sw\u00f3j czas, i jest wyznaczona godzina na wszystkie sprawy pod niebem: Jest czas rodzenia i czas umierania\u2026\u201d (Koh 3, 1-2a). Oderwana od wiary, wypowied\u017a ta sta\u0142a si\u0119 swoistym przys\u0142owiem pojmowanym jako przejaw rezygnacji, pesymizmu &#8211; zw\u0142aszcza przez ludzi niewierz\u0105cych: Biblia mia\u0142aby da\u0107 wyraz zniech\u0119caj\u0105cej ca\u0142kowicie cz\u0142owieka wizji naturalnego biegu wydarze\u0144: po wzlocie pocz\u0105tk\u00f3w, rado\u015bciach i przyjemno\u015bciach &#8211; \u015bmierciono\u015bny upadek. W swym fizycznym wyczerpaniu Jan Pawe\u0142 II pozwoli\u0142 nam odczyta\u0107 Koheleta i t\u0119 \u015bmierteln\u0105 trwog\u0119 w spos\u00f3b jak najbardziej dyskretny i powa\u017cny: ukaza\u0142 to g\u0142\u0119boko chrystologiczne znaczenie, jakie one otrzyma\u0142y; kiedy bowiem walka lekarzy o \u017cycie dobiega kresu, wypada umrze\u0107 w tym w\u0142a\u015bnie miejscu, w kt\u00f3rym spodoba\u0142o si\u0119 Bogu umie\u015bci\u0107 swego s\u0142ug\u0119, w nie zak\u0142\u00f3conej niczym godno\u015bci s\u0142ugi, kt\u00f3ry powierza siebie ca\u0142kowicie swojemu W\u0142adcy i Mistrzowi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eWszystko jest \u0142ask\u0105\u201d. Zdanie, kt\u00f3re Bernanos zapo\u017cyczy\u0142 od \u015bw. Teresy od Dzieci\u0105tka Jezus, aby je w\u0142o\u017cy\u0107 w usta swego bohatera-ksi\u0119dza przy ko\u0144cu \u201ePami\u0119tnika wiejskiego proboszcza\u201d, ilustruje w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny to ostatnie \u015bwiadectwo, jakie Jan Pawe\u0142 II da\u0142 prawdzie, a\u017c po swoje ko\u0144cowe \u201eAmen\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli si\u0119 dostrzega, \u017ce Jan Pawe\u0142 II musia\u0142 znosi\u0107 cierpliwie t\u0119 stopniow\u0105, post\u0119puj\u0105c\u0105 wci\u0105\u017c nieuchronnie, utrat\u0119 si\u0142 fizycznych, kt\u00f3ra &#8211; podobnie jak dla wszystkich &#8211; jest niezwykle ci\u0119\u017ckim do\u015bwiadczeniem tak\u017ce ze wzgl\u0119du na sw\u0105 d\u0142ugotrwa\u0142o\u015b\u0107, to przecie\u017c to tak bardzo bolesne do\u015bwiadczenie by\u0142o nie tylko dla niego, ale i dla nas je ogl\u0105daj\u0105cych, prawdziw\u0105 \u0142ask\u0105: by\u0142o to bowiem \u015bwiadectwo \u017carliwej, g\u0142\u0119bokiej i dojrza\u0142ej wiary. Przyk\u0142ad \u017cycia danego, w kt\u00f3rym to, co najbardziej dokuczliwe i bolesne &#8211; pomniejszanie si\u0119, kurczenie i prawdopodobnie zw\u0142aszcza dla tak niezmordowanego g\u0142osiciela S\u0142owa, przemawiaj\u0105cego wci\u0105\u017c do niezliczonych t\u0142um\u00f3w, ca\u0142kowite niemal pozbawienie g\u0142osu &#8211; jest jeszcze \u017ar\u00f3d\u0142em i powodem dzi\u0119kczynienia.<\/p>\n\n\n\n<p>Lud Bo\u017cy, Ko\u015bci\u00f3\u0142, by\u0142 tam widzialny dzi\u0119ki reakcji ludowej; nada\u0142 mu te\u017c i sam przyj\u0105\u0142 posta\u0107 charyzmatyczn\u0105, zw\u0142aszcza dzi\u0119ki tym, kt\u00f3rzy przychodzili, a kt\u00f3rzy nie zjawiaj\u0105 si\u0119 zazwyczaj a\u017c tak cz\u0119sto, dzi\u0119ki tym rzeszom anonimowym i niezliczonym. Relacja pomi\u0119dzy ludem i pasterzem nie ogranicza\u0142a si\u0119 do samej wymiany uczu\u0107: w tych ostatnich dniach i godzinach ziemskiego \u017cycia Jana Paw\u0142a II ka\u017cdy m\u00f3g\u0142 \u0142atwo zauwa\u017cy\u0107, jak bardzo liczni byli ci, kt\u00f3rych przenikn\u0119\u0142o dog\u0142\u0119bnie wezwanie do radykalnego nawr\u00f3cenia, czyli wezwanie pochodz\u0105cego od samego Chrystusa. Je\u017celi ta fizyczna niemoc by\u0142a prze\u017cywana przez ludzi tak powa\u017cnie i pogodnie zarazem pomimo dramatyzmu, jakie \u015brodki masowego przekazu stara\u0142y si\u0119 wywo\u0142a\u0107, to dzia\u0142o si\u0119 tak mi\u0119dzy innymi w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce katolicy dojrza\u0142ej wiary prze\u017cywali to spotkanie ze \u015bmierci\u0105 jako pe\u0142ne g\u0142\u0119bokiej rozwagi przej\u015bcie do nowego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015awiat\u0142o Odkupiciela<\/p>\n\n\n\n<p>Nie ma obecnie sensu d\u0105\u017cenie do okre\u015blania ca\u0142ej wagi tego pontyfikatu i dlatego poni\u017csze uwagi zosta\u0142y pomy\u015blane jedynie jako jedna z wielu sugestii, kt\u00f3re niew\u0105tpliwie jeszcze si\u0119 pojawi\u0105. Chcia\u0142bym po prostu zach\u0119ci\u0107 Czytelnik\u00f3w do ponownego wnikni\u0119cia w wielkie teksty Jana Paw\u0142a II i odczytanie ich w \u015bwietle tego ostatniego jego \u015bwiadectwa. Ze wzgl\u0119du na swoist\u0105 symbolik\u0119 znamionuj\u0105c\u0105 pocz\u0105tek i kres tego pontyfikatu pozwol\u0119 sobie przypomnie\u0107 niekt\u00f3re z wa\u017ckich my\u015bli pierwszej encykliki \u201eRedemptor hominis\u201d, ukazuj\u0105c, jak dalece zalecaj\u0105 ju\u017c one ca\u0142o\u015b\u0107 dzie\u0142a doktrynalnego i jak dalece nietkni\u0119ta zostaje jedno\u015b\u0107 a\u017c po jeden z ostatnich jego tekst\u00f3w, jakim jest \u201eList do kap\u0142an\u00f3w na Wielki Czwartek Roku 2005\u201d. Pomi\u0119dzy tymi dwoma tekstami mamy integraln\u0105 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107. Encyklika \u201eRedemptor hominis\u201d jest ca\u0142kowicie przenikni\u0119ta niezwyk\u0142\u0105 wprost moc\u0105 i \u015bwie\u017co\u015bci\u0105 pocz\u0105tk\u00f3w pontyfikatu, z tym, \u017ce ta energia zespala si\u0119 wci\u0105\u017c &#8211; a\u017c po ostatni dokument &#8211; z \u017cyw\u0105 wiar\u0105, kt\u00f3ra kaza\u0142a mu rozpocz\u0105\u0107 lapidarnie t\u0119 encyklik\u0119 s\u0142owami: \u201eOdkupiciel cz\u0142owieka Jezus Chrystus jest o\u015brodkiem wszech\u015bwiata i historii\u201d. Stwierdzenie to, i\u017c chodzi tu o centraln\u0105 prawd\u0119 wiary, od kt\u00f3rej wszystko zale\u017cy, okre\u015bla wyrazi\u015bcie i najbardziej dok\u0142adnie ca\u0142y ten pontyfikat. Trzeba wi\u0119c by\u0142o, aby ta w\u0142a\u015bnie prawda by\u0142a g\u0142oszona po ca\u0142ej ziemi z wyj\u0105tkiem tych miejsc, gdzie w\u0142adze polityczne, zacietrzewienie wrogie, nie pozwala\u0142y mu p\u00f3j\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie zamierzam omawia\u0107 tu wszystkich tekst\u00f3w, ani nawet wszystkich czternastu encyklik. Zach\u0119cam jedynie do ponownego ich przeczytania w \u015bwietle tego wyj\u015bciowego punktu centralnego . Trynitarny tryptyk: Redemptor hominis (1979), Dives in misericordia (1980) i Dominum et Vivificantem (1986) zaczyna si\u0119 od chrystologii. Na podstawie tej\u017ce chrystologii Papie\u017c rozwija i ukazuje w spos\u00f3b w pe\u0142ni zrozumia\u0142y sw\u0105 wielk\u0105 trosk\u0119 o cz\u0142owieka w wydawanych kolejno encyklikach spo\u0142ecznych: Laborem exercens (1981), Sollicitudo rei socialis (1987) i Centesimus annus (1991). Podobnie jak u Pascala, znakiem i drogowskazem jest Chrystus: nie da si\u0119 pozna\u0107 tak naprawd\u0119 cz\u0142owieka bez poznania Boga i nie da si\u0119 bez Chrystusa osi\u0105gn\u0105\u0107 prawdziwej wolno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Ekumeniczna troska papie\u017ca Jana Paw\u0142a II wynika z nienaruszalnej wi\u0119zi Ko\u015bcio\u0142a z Chrystusem. A wi\u0119\u017a ta nie dotyczy tylko i tak po prostu przesz\u0142o\u015bci, jest to bowiem wi\u0119\u017a z Tym, kt\u00f3ry jest i daje nam przysz\u0142o\u015b\u0107. W tym w\u0142a\u015bnie kluczu mo\u017cna by odczytywa\u0107 z powodzeniem eklezjologiczne encykliki Papie\u017ca: Slavorum Apostoli (1985), Redemptoris missio (1990), Ut unum sint (1995), a tak\u017ce te, kt\u00f3re mo\u017cna by jeszcze do nich do\u0142\u0105czy\u0107: Ecclesia de Eucharistia (2003), wzgl\u0119dnie &#8211; w pewnym sensie &#8211; encyklik\u0119 Maryjn\u0105 Redemptoris Mater (1987).<\/p>\n\n\n\n<p>Z tej samej prawdy o Chrystusie wyp\u0142ywaj\u0105 jeszcze trzy inne encykliki: Veritatis splendor (1993), Evangelium vitae (1995) i Fides et ratio (1998). Wyzwalaj\u0105ca prawda, kt\u00f3ra nie jest jednak uznawana, a nawet bywa bezlito\u015bnie zwalczana, zakotwicza w prawdziwym Dobru ca\u0142e dzia\u0142anie chrze\u015bcijanina, nie doprowadzaj\u0105c przy tym nigdy do rozd\u017awi\u0119ku czy rozdarcia mi\u0119dzy wiar\u0105 i rozumem, lecz przeciwnie: dzia\u0142a, aby ocali\u0107 rozum jako taki.<\/p>\n\n\n\n<p>To samo zasadnicze nastawienie, to \u015bcis\u0142e zjednoczenie z Chrystusem znajduje si\u0119 w samym sercu jednego z ostatnich tekst\u00f3w Jana Paw\u0142a II, jakim jest jak\u017ce wymowny \u201eList do kap\u0142an\u00f3w na Wielki Czwartek 2005\u201d &#8211; napisany w Poliklinice Gemelli, jak to wyra\u017anie podano. Tekst jest jasny, przejrzysty, przenikni\u0119ty rado\u015bci\u0105 wyp\u0142ywaj\u0105c\u0105 z prze\u017cywanej g\u0142\u0119boko, \u201ea\u017c do ko\u0144ca\u201d, mi\u0142o\u015bci do Chrystusa &#8211; w tym dniu Eucharystii, kt\u00f3ry jest r\u00f3wnocze\u015bnie dniem kap\u0142a\u0144stwa. Tekst ten potwierdza, \u017ce ca\u0142a egzystencja tego, kt\u00f3ry go podpisa\u0142, naznaczona by\u0142a dzi\u0119kczynieniem: egzystencja dana i wydana &#8211; na wz\u00f3r daru Zbawcy. Egzystencja przyswajaj\u0105ca sobie po raz ostatni wo\u0142anie aposto\u0142a \u015bw. Paw\u0142a: \u201eDla mnie bowiem \u017cy\u0107 ? to Chrystus\u201d (Flp 1, 21). Egzystencja, kt\u00f3ra mog\u0142a si\u0119 zako\u0144czy\u0107 w ten w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b, pomimo cierpie\u0144 krzy\u017ca: \u201edary, jakie otrzymali\u015bmy, s\u0105 tak wielkie, \u017ce nie mo\u017cemy nie \u015bpiewa\u0107 z g\u0142\u0119bi serca naszego Magnificat\u201d (nr 2).<\/p>\n\n\n\n<p>Czas b\u00f3lu, jaki prze\u017cyli\u015bmy, miesza\u0142 si\u0119 przeto &#8211; nic dziwnego &#8211; z rado\u015bci\u0105 tak jasnego i zdecydowanego &#8211; a\u017c do ko\u0144ca &#8211; \u015bwiadectwa wiary w Chrystusa. Dane nam by\u0142o widzie\u0107 t\u0119 nies\u0142ychan\u0105 \u017cywotno\u015b\u0107 Chrystusa, a nie cz\u0142owieka r\u00f3wnie energicznego i obdarzonego tyloma talentami, jakim by\u0142 i pozostanie dla nas Jan Pawe\u0142 II, obecno\u015b\u0107 Chrystusa, kt\u00f3ry jednoczy si\u0119 na sw\u00f3j spos\u00f3b z ka\u017cdym cz\u0142owiekiem.<\/p>\n\n\n\n<p>(T\u0142um. ks. Lucjan Balter SAC)<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"javascript:history.back()\">&lt;&lt;wstecz<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Serge Landes W zwi\u0105zku ze \u015bmierci\u0105 Jana Paw\u0142a II powiedziano, napisano i pokazano &#8211; niekiedy nawet w spos\u00f3b znakomity &#8211; tak wiele, \u017ce dobrze b\u0119dzie, a mo\u017ce nawet i opatrzno\u015bciowo, wypowiedzie\u0107 si\u0119 nieco p\u00f3\u017aniej, podejmuj\u0105c ponownie to, co ju\u017c tak wszechstronnie omawiano. Odnotowuj\u0105c pewne rysy \u015bwietlane, jakie ta agonia i ta \u015bmier\u0107 rzuci\u0142y na osob\u0119 &hellip; <a href=\"https:\/\/communio.pl\/?p=817\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> Ojcze \u015bwi\u0119ty, Janie Pawle II, z g\u0142\u0119bi serca Ci dzi\u0119kujemy!<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/817"}],"collection":[{"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=817"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/817\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1246,"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/817\/revisions\/1246"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=817"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=817"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=817"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}