Ksi\u0105\u017cka ks. Roberta Samsela nosi tytu\u0142: \u015awi\u0119to\u015b\u0107 i \u015bwi\u0119ci wyniesieni na o\u0142tarze przez papie\u017ca Jana Paw\u0142a II jako paradygmat teologiczny, edukacyjny i zjednoczeniowy. Monografia ta ukaza\u0142a si\u0119 w Krakowie jako 10. tom serii \u201eHorozynty dogmatu\u201d wydawanej przez Wydawnictwo Scriptum. Publikacja liczy 367 stron. Recenzja wydawnicza zosta\u0142a opracowana przez ks. prof. dr. hab. Edwarda G\u00f3reckiego (PWT Wroc\u0142aw) i ks. prof. dr. hab. Piotra Kroczka (UP JPII). Wydaje si\u0119, \u017ce sformu\u0142owanie tytu\u0142u ksi\u0105\u017cki mo\u017cna by\u0142oby zmodyfikowa\u0107, poniewa\u017c mo\u017ce rodzi\u0107 si\u0119 obawa, \u017ce poza wyniesieniem na o\u0142tarze \u015bwi\u0119tych Jan Pawe\u0142 II wyni\u00f3s\u0142 te\u017c na o\u0142tarze sam\u0105 \u015bwi\u0119to\u015b\u0107. Celem naukowym recenzowanej publikacji by\u0142o \u201euporz\u0105dkowanie i usystematyzowanie nauczania Jana Paw\u0142a II odno\u015bnie \u015bwi\u0119to\u015bci\u201d (s. 20). Pod wzgl\u0119dem tre\u015bciowym ksi\u0105\u017cka sk\u0142ada si\u0119 z Wykazu skr\u00f3t\u00f3w (s. 9-10), S\u0142owa wst\u0119pnego (s. 11-15), Wst\u0119pu (s. 17-27), trzech rozdzia\u0142\u00f3w (s. 29-258), Zako\u0144czenia (s. 259- 266), Bibliografii (s. 267-300), Aneksu zawieraj\u0105cego \u015bwi\u0119tych i b\u0142ogos\u0142awionych wyniesionych na o\u0142tarze przez Jana Paw\u0142a II (s. 305-367). Wst\u0119p, jak na du\u017cy rozmiar pracy, wydaje si\u0119 dobry. Wst\u0119p ze swojej natury powinien by\u0107 tekstem pozwalaj\u0105cym na szybkie zaznajomienie si\u0119 z problematyk\u0105 ca\u0142o\u015bci pracy. Ta cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0105\u017c- ki powinna pozwoli\u0107 czytelnikowi na orientacj\u0119 w poruszanym i rozwijanym zagadnieniu. To wszystko znajdujemy we Wst\u0119pie pracy ks. Samsela. Po jego przeczytaniu czytelnik jest w stanie zorientowa\u0107 si\u0119, co czeka go w czasie lektury. Niemniej jednak Recenzenta razi fakt, \u017ce Autor nie trzyma si\u0119 jednego czasu opi- suj\u0105c to, co b\u0119dzie zawiera\u0142a jego praca. I tak np. na s. 22 raz pisze w czasie przesz\u0142ym \u201epos\u0142u\u017cono si\u0119 metod\u0105\u201d, a za chwil\u0119 w przysz\u0142ym \u201epojawi si\u0119\u201d. W pierwszym rozdziale Autor podejmuje pr\u00f3b\u0119 syntetycznego ukazania \u015bwi\u0119to\u015bci jako teologicznego paradygmatu w nauczaniu Jana Paw\u0142a II. Po dokonanej na pocz\u0105tku analizie recepcji nauczania Drugiego Soboru Watyka\u0144skiego, przeprowadzonej przez \u015bw. Jana Paw\u0142a II, ks. Samsel ukazuje proces badawczy dotycz\u0105cy \u015bwi\u0119to\u015bci objawionej w relacji Boga do cz\u0142owieka oraz jej \u017ar\u00f3- d\u0142a w Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej. W tej cz\u0119\u015bci jest odniesienie do \u015bwi\u0119to\u015bci Ko\u015bcio\u0142a, b\u0119d\u0105cej jego wyj\u0105tkowym znamieniem, uobecniaj\u0105cym si\u0119 w \u015bwi\u0119to\u015bci os\u00f3b do niego przynale\u017c\u0105cych. Eklezjalny wy- miar \u015bwi\u0119to\u015bci ks. Samsel wi\u0105\u017ce tak\u017ce z jego charakterem maryj- nym. Om\u00f3wiony zostaje w tym rozdziale tak\u017ce wymiar \u015bwi\u0119to\u015bci m\u0119czennik\u00f3w i wyznawc\u00f3w \u2013 wyra\u017caj\u0105cy si\u0119 w cnocie mi\u0142o\u015bci, b\u0119d\u0105cej now\u0105 jako\u015bci\u0105 \u017cycia, \u015bwiadectwie chrze\u015bcijan, zw\u0142aszcza rodzin, a tak\u017ce w powo\u0142aniu misyjnym. Wreszcie ostatnim eta- pem systematycznego namys\u0142u nad teologicznym uj\u0119ciem \u015bwi\u0119- to\u015bci jest odniesienie jej do wymiaru eschatologicznego \u2013 udzia- \u0142u w paschalnym misterium Chrystusa i obrony prawowierno\u015bci chrze\u015bcija\u0144stwa. Drugim etapem by\u0142a analiza teologiczna idei \u015bwi\u0119to\u015bci w na- uczaniu Jana Paw\u0142a II w odniesieniu do jej znaczenia formacyj- no-edukacyjnego w \u017cyciu cz\u0142onk\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a. Autor wykaza\u0142, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki beatyfikuje i kanonizuje swych wiernych, og\u0142a- szaj\u0105c publicznie heroiczno\u015b\u0107 ich cn\u00f3t b\u0105d\u017a m\u0119\u017cn\u0105 wiar\u0119 przypie- cz\u0119towan\u0105 m\u0119cze\u0144stwem z jednej strony, by pokaza\u0107, \u017ce \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 jest mo\u017cliwa z drugiej, by poprzez walor formacyjny i eduka- cyjny tych wyj\u0105tkowych cz\u0142onk\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a zach\u0119ci\u0107 lud piel- grzymuj\u0105cy do podj\u0119cia zada\u0144 na miar\u0119 swego powo\u0142ania, jako indywidualnego wezwania do \u015bwi\u0119to\u015bci ka\u017cdego z ochrzczonych. W ostatniej cz\u0119\u015bci ks. Samsel skupi\u0142 si\u0119 nad kwesti\u0105 eku- menizmu i d\u0105\u017cenia do jedno\u015bci. Chrze\u015bcijanie winni nieustan- nie uzmys\u0142awia\u0107 sobie, dzi\u0119ki wsp\u00f3lnemu \u015bwiadectwu m\u0119\u017c\u00f3w wiary i mi\u0142o\u015bci, \u017ce przedstawiciele r\u00f3\u017cnych denominacji nie s\u0105 wrogami czy obcymi, ale bra\u0107mi i siostrami w wierze. Powy\u017c- sze do\u015bwiadczenie mo\u017ce tak\u017ce stanowi\u0107 fundament do nakre\u015ble- nia wsp\u00f3lnej wizji Ko\u015bcio\u0142a, do kt\u00f3rego ochrzczeni chc\u0105 d\u0105\u017cy\u0107. Jest to mo\u017cliwe w oparciu o wsp\u00f3ln\u0105 wiar\u0119, kt\u00f3rej nale\u017cy dawa\u0107 \u015bwiadectwo wed\u0142ug swoich mo\u017cliwo\u015bci, czego zn\u00f3w wzorem s\u0105 \u015bwi\u0119ci i b\u0142ogos\u0142awieni. Ks. Samsel eksponuje w tej cz\u0119\u015bci, \u017ce wy- niesieni do chwa\u0142y o\u0142tarzy przez Jana Paw\u0142a II s\u0105 bez w\u0105tpienia paradygmatem metody w drodze do jedno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a, przy wza- jemnym poszanowaniu obowi\u0105zuj\u0105cej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci. Powy\u017csza teza zosta\u0142a udowodniona w recenzowanej publikacji wpierw po- przez ukazanie znaczenia idei \u015bwi\u0119to\u015bci w g\u0142\u00f3wnych tradycjach wyznaniowych. Zapoznanie si\u0119 z nauk\u0105 o \u015bwi\u0119to\u015bci w r\u00f3\u017cnych denominacjach chrze\u015bcija\u0144skich stanowi fundament do dalszych rozwa\u017ca\u0144 zwi\u0105zanych z ekumenizmem duchowym, ide\u0105 proeg- zystencji w \u017cyciu i byciu dla innych oraz gojenia ran i oczysz- czania pami\u0119ci historycznej. Powy\u017csze postawy mog\u0105 i stano- wi\u0105 we wsp\u00f3\u0142czesnych dzia\u0142aniach ekumenicznych p\u0142aszczyzn\u0119 wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy chrze\u015bcijanami, czego \u015bwi\u0119ci i b\u0142ogos\u0142awieni s\u0105 przyk\u0142adem. Dla ca\u0142o\u015bci obrazu powy\u017csz\u0105 ocen\u0119 publikacji nale\u017cy uzupe\u0142ni\u0107 pewnymi uwagami krytyczno-dyskusyjnymi. Mimo podej\u015bcia z du\u017c\u0105 doz\u0105 kredy- tu zaufania nale\u017cy tak\u017ce nadmieni\u0107 pewne niedoci\u0105gni\u0119cia. Au- tor omawia w ksi\u0105\u017cce trzy paradygmaty: teologiczny, edukacyjny i zjednoczeniowy. Niestety nie ma jakiego\u015b p\u0142ynnego przej\u015bcia pomi\u0119dzy omawianymi paradygmatami. Czytelnik mo\u017ce odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce poza \u0142\u0105cz\u0105cym owe cz\u0119\u015bci papierem s\u0105 to osobne dzie\u0142a. By\u0107 mo\u017ce zamiast szerokiego zakresu mo\u017cna by\u0142oby wy- bra\u0107 tylko jeden paradygmat np. zjednoczeniowy. Na teologicz- n\u0105 krytyk\u0119 zas\u0142uguje opis zastosowanej metody. We Wst\u0119pie ks. Samsel nazywa j\u0105 \u201emetod\u0105 synchroniczn\u0105\u201d (s. 21). Wydaje si\u0119 czym\u015b koniecznym, aby znalaz\u0142o si\u0119 uzasadnienie, czym owa me- toda jest i jak nale\u017cy j\u0105 rozumie\u0107. Samo zako\u0144czenie pracy jest bardzo skromne. W tej cz\u0119\u015bci Autor powinien pochwali\u0107 si\u0119 ory- ginalnymi wnioskami, jakie wyci\u0105gn\u0105\u0142, badaj\u0105c nauczanie Jana Paw\u0142a II. Takie wnioski s\u0105 w podsumowaniach rozdzia\u0142\u00f3w, ale wielu zabrak\u0142o w\u0142a\u015bnie w Zako\u0144czeniu. Autor raz podaje inicja\u0142y imion, innym razem pe\u0142ne imiona (np. s. 20 i 24). Mo\u017cna dysku- towa\u0107 r\u00f3wnie\u017c nad Aneksem wie\u0144cz\u0105cym prac\u0119. Wydaje si\u0119 on zb\u0119dny i nic nie wnosz\u0105cy do ksi\u0105\u017cki. Niew\u0105tpliwie zb\u0119dne s\u0105 te\u017c umieszczone w pracy \u017cyciorysy biskup\u00f3w bielsko-\u017cywieckich (np. s. 29). O ile Recenzentowi wiadomo, nie zostali oni wynie- sieni na o\u0142tarze (wci\u0105\u017c \u017cyj\u0105). Maj\u0105c na uwadze ca\u0142o\u015b\u0107 przedstawionego materia\u0142u zawarte- go publikacji, mo\u017cna wskaza\u0107 osi\u0105gni\u0119cia naukowe publikacji ks. Roberta Samsela: Autor przekonuj\u0105co usystematyzowa\u0142 refleksj\u0119 Jana Paw\u0142a II nad zagadnieniem \u015bwi\u0119to\u015bci. W spos\u00f3b jasny i przy- st\u0119pnym j\u0119zykiem dokona\u0142 refleksji nad tajemnic\u0105 \u015bwi\u0119to\u015bci jako paradygmatem teologicznym, edukacyjnym i zjednoczeniowym. Realizacja postawionego celu badawczego sta\u0142a si\u0119 mo\u017cliwa dzi\u0119ki zastosowanym metodom i spojrzeniu na omawian\u0105 proble- matyk\u0119 z r\u00f3\u017cnych pozycji. Okaza\u0142y si\u0119 nimi: wejrzenie w histori\u0119 objawiania i rozumienia \u015bwi\u0119to\u015bci w ukierunkowaniu eklezjolo- gicznym oraz systematyczny namys\u0142 nad podmiotami obdaro- wanymi \u0142ask\u0105 \u2013 cz\u0142owiekiem i Ko\u015bcio\u0142em. W efekcie mamy do czynienia z refleksj\u0105 nad \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105 cz\u0142onk\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a. Publika- cja nie jest tylko teologiczn\u0105 spekulacj\u0105, ale poprzez wskazanie na nadprzyrodzono\u015b\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwi\u0119to\u015bci Ko\u015bcio\u0142a i jego cz\u0142onk\u00f3w ma by\u0107 wyra\u017anym g\u0142osem na rzecz odwa\u017cnej misji Ko\u015bcio\u0142a na drogach \u015bwiata. Cenne s\u0105 badania nad ukazaniem Ko\u015bcio\u0142a jako dzie\u0142a Bo\u017cego, Ko\u015bcio\u0142a b\u0119d\u0105cego nie tylko statycznym miejscem dost\u0119pno\u015bci \u0142aski, ale jej personalnym wydarzeniem w cz\u0142owieku i mi\u0119dzy lud\u017ami. Autor ukazuje \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 widzian\u0105 od strony nad- przyrodzonej, widzian\u0105 teologicznie, czyli w odniesieniu do Os\u00f3b Boskich w \u015bwietle \u0142aski trynitarnej. Syntetyczny charakter pra- cy poci\u0105gn\u0105\u0142 za sob\u0105 konieczn\u0105 selektywno\u015b\u0107 \u017ar\u00f3de\u0142. Ks. Samsel w ich doborze odda\u0142 preferencj\u0119 tekstom umo\u017cliwiaj\u0105cym uka- zanie tw\u00f3rczego dialogu z tradycj\u0105 oraz symfoniczno\u015bci prawdy.<\/p>\n\n\n\n
ks.<\/strong> Jaros\u0142aw M. Lipniak <\/strong><\/p>\n\n\n\n <<wstecz<\/a> Robert Samsel Ksi\u0105\u017cka ks. Roberta Samsela nosi tytu\u0142: \u015awi\u0119to\u015b\u0107 i \u015bwi\u0119ci wyniesieni na o\u0142tarze przez papie\u017ca Jana Paw\u0142a II jako paradygmat teologiczny, edukacyjny i zjednoczeniowy. Monografia ta ukaza\u0142a si\u0119 w Krakowie jako 10. tom serii \u201eHorozynty dogmatu\u201d wydawanej przez Wydawnictwo Scriptum. Publikacja liczy 367 stron. Recenzja wydawnicza zosta\u0142a opracowana przez ks. prof. dr. hab. Edwarda … Czytaj dalej \u015awi\u0119to\u015b\u0107 i \u015bwi\u0119ci wyniesieni na o\u0142tarze przez papie\u017ca Jana Paw\u0142a II jako paradygmat teologiczny, edukacyjny i zjednoczeniowy, Krak\u00f3w 2018, ss. 367<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1499"}],"collection":[{"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1499"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1499\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1501,"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1499\/revisions\/1501"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1499"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1499"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1499"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"