DOI: 10.48224\/COM-206-2019-7<\/p>\n\n\n\n
Kryzys\nekologiczny sta\u0142 si\u0119 dla wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata jednym z najwa\u017cniejszych wyzwa\u0144.\nJe\u015bli chcemy zachowa\u0107 nasz\u0105 planet\u0119 dla przysz\u0142ych pokole\u0144, konieczna jest zwi\u0119kszona troska o \u015brodowisko\nnaturalne. Wielu ludzi nie zdaje sobie sprawy, \u017ce \u017cyje w punkcie zwrotnym\nhistorii. Ludzko\u015b\u0107 znalaz\u0142a si\u0119 na rozdro\u017cu i musi wybra\u0107 drog\u0119, kt\u00f3r\u0105 pod\u0105\u017cy w\nprzysz\u0142o\u015b\u0107. <\/p>\n\n\n\n
Greckie s\u0142owo oikos <\/em>\u2013 dom, mo\u017cna odnale\u017a\u0107 w trzech\nnast\u0119puj\u0105cych s\u0142owach: \u201eekologia\u201d, \u201eekumenizm\u201d i \u201eekonomia\u201d. Te trzy s\u0142owa\nzwracaj\u0105 uwag\u0119 na trzy wa\u017cne relacje, w kt\u00f3rych \u017cyje cz\u0142owiek. Ekologia zwraca\nuwag\u0119 na relacj\u0119 cz\u0142owieka z otaczaj\u0105cym go \u015brodowiskiem, kt\u00f3re jest jego\ndomem. Ekumenizm, z greckiego oikoumene<\/em>,\noznacza \u201ezamieszkan\u0105 ziemi\u0119\u201d, a wi\u0119c zwraca uwag\u0119 na relacje pomi\u0119dzy lud\u017ami,\nkt\u00f3rzy maj\u0105 wsp\u00f3lny dom \u2013 ziemi\u0119. Wreszcie s\u0142owo \u201eekonomia\u201d, z greckiego oikonomein<\/em>\noznacza \u201ezarz\u0105dza\u0107 domem\u201d. Dla Ojc\u00f3w greckich z IV wieku s\u0142owo \u201eekonomia\u201d\noddawa\u0142o my\u015bl o rz\u0105dach Bo\u017cych we wsp\u00f3lnym domu ludzi-ziemi. Ekonomia w\nznaczeniu teologicznym zwraca wi\u0119c uwag\u0119 na relacj\u0119 ludzi z Bogiem. Poniewa\u017c\nteologia b\u0119d\u0105ca refleksj\u0105 nad objawieniem odkrywa w nim dom, w kt\u00f3rym krzy\u017cuj\u0105\nsi\u0119 relacje: B\u00f3g \u2013 cz\u0142owiek \u2013 \u015brodowisko, dlatego ma ona w sobie co\u015b z ekonomi,\nekumenizmu i ekologii. <\/p>\n\n\n\n Zarys ekoteologii mo\u017cna odnale\u017a\u0107 w or\u0119dziu\nJana Paw\u0142a II na XXIII \u015awiatowy Dzie\u0144 Pokoju: \u201ePok\u00f3j z Bogiem Stw\u00f3rc\u0105, pok\u00f3j z\nca\u0142ym stworzeniem\u201d. Or\u0119dzie to ujmuje ekologicznie ca\u0142\u0105 histori\u0119 zbawienia. Na pocz\u0105tku tej ekologicznej historii\nzbawienia znajduje si\u0119 oikos – dom harmonijnych relacji pomi\u0119dzy Stw\u00f3rc\u0105 i Jego\nstworzeniami. \u201eWezwanie Adama i Ewy do udzia\u0142u w realizacji Bo\u017cego planu\nwzgl\u0119dem stworzenia wyzwala w nich owe zdolno\u015bci i dary, kt\u00f3rymi osoba ludzka\nwyr\u00f3\u017cnia si\u0119 spo\u015br\u00f3d wszystkich innych stworze\u0144, a r\u00f3wnocze\u015bnie wprowadza \u0142ad w\nstosunki cz\u0142owieka z ca\u0142ym stworzeniem. Stworzeni na Bo\u017cy obraz i podobie\u0144stwo\nAdam i Ewa maj\u0105 panowa\u0107 nad ziemi\u0105 (por. Rdz 1, 28) m\u0105drze i z mi\u0142o\u015bci\u0105\u201d (4).\nTe harmonijne relacje niszczy grzech. Rozbija on jedno\u015b\u0107 ekonomii, ekumenizmu i\nekologii. \u201eOni jednak swoim grzechem zniszczyli panuj\u0105c\u0105 harmoni\u0119, celowo\nsprzeciwiaj\u0105c si\u0119 planom Stw\u00f3rcy. Spowodowa\u0142o to nie tylko alienacj\u0119 cz\u0142owieka,\n\u015bmier\u0107 i bratob\u00f3jstwo, ale tak\u017ce swego rodzaju bunt ziemi wobec niego (por. Rdz\n3, 17-19; 4, 12). Ca\u0142e stworzenie zosta\u0142o poddane marno\u015bci i od tej pory trwa w\ntajemniczym oczekiwaniu na sw\u00f3j udzia\u0142 w wolno\u015bci i chwale dzieci Bo\u017cych (por.\nRz 8, 20-21)\u201d (4). Grzech pierworodny jest wi\u0119c ekogrzechem rozpoczynaj\u0105cym\nkryzys ekologiczny.\u201eSprzeciwiaj\u0105c si\u0119 planom Boga Stw\u00f3rcy, cz\u0142owiek wprowadza\nnieporz\u0105dek, kt\u00f3ry niechybnie odbija si\u0119 na reszcie stworzenia. Gdy cz\u0142owiek\nnie \u017cyje w pokoju z Bogiem, nie ma pokoju na ziemi: Dlatego kraj jest okryty \u017ca\u0142ob\u0105 i wi\u0119dn\u0105 wszyscy jego mieszka\u0144cy,\nzar\u00f3wno zwierz polny, jak ptactwo powietrzne, a nawet ryby morskie marniej\u0105<\/em>\n(Oz 4, 3)\u201d (5). Kryzys ekologiczny jest\nwi\u0119c stary jak grzech Adama i Ewy. Tego kryzysu nie rozwi\u0105\u017ce cz\u0142owiek w\u0142asnymi\nsi\u0142ami. Kryzys ekologiczny potrzebuje ekoodkupienia, kt\u00f3re jest dzie\u0142em Jezusa\nChrystusa. \u201eChrze\u015bcijanie wierz\u0105, \u017ce przez \u015bmier\u0107 i zmartwychwstanie Chrystusa\ndokona\u0142o si\u0119 dzie\u0142o pojednania ludzko\u015bci z Ojcem, kt\u00f3ry zechcia\u0142 (…) aby przez Niego zn\u00f3w pojedna\u0107 wszystko z sob\u0105: przez\nNiego \u2013 i to, co na ziemi, i to, co w niebiosach, wprowadziwszy pok\u00f3j przez\nkrew Jego krzy\u017ca<\/em> (Kol 1, 19-20)\u201d\n(4). Ekoodkupienie implikuje nadziej\u0119 ekozbawienia. \u201eW ten spos\u00f3b stworzenie,\nkt\u00f3re niegdy\u015b popad\u0142o w niewol\u0119<\/em>\n\u015bmierci i zepsucia (por. Rz 8, 21), zosta\u0142o stworzone od nowa (por. Ap 21, 5),\notrzyma\u0142o nowe \u017cycie, my za\u015b oczekujemy\n(…) nowego nieba i nowej ziemi, w kt\u00f3rych b\u0119dzie mieszka\u0142a sprawiedliwo\u015b\u0107 <\/em>(2P\n3, 13)\u201d (4).<\/p>\n\n\n\n Terminu\n\u201eekoteologia\u201d u\u017cywa si\u0119 powszechnie w refleksji teologicznej zwi\u0105zanej z\nochron\u0105 \u015brodowiska naturalnego. Refleksja ta czerpie zwykle zar\u00f3wno z\ndogmatyki, zw\u0142aszcza z protologii i soteriologii, jak i z teologii moralnej i\netyki. Ekoteologia by\u0142aby wi\u0119c refleksj\u0105 nad objawion\u0105 przez Boga strategi\u0105\nekologiczn\u0105 obejmuj\u0105c\u0105 relacje cz\u0142owieka do swojego \u015brodowiska. Ta refleksja\nmusi by\u0107 integralna, tzn. musi wpisywa\u0107 si\u0119 w pozosta\u0142e relacje, w kt\u00f3rych \u017cyje\ncz\u0142owiek, w relacj\u0119 cz\u0142owieka do Boga i do innych ludzi. Dopiero wtedy\nekoteologia uka\u017ce w nowym \u015bwietle wsp\u00f3\u0142czesny kryzys ekologiczny. Ma on tak\u017ce\nprzyczyny teologiczne, bo jest wynikiem zak\u0142\u00f3conych relacji pomi\u0119dzy\ncz\u0142owiekiem a Bogiem, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na zak\u0142\u00f3cenie relacji pomi\u0119dzy samymi\nlud\u017ami oraz pomi\u0119dzy lud\u017ami a ich \u015brodowiskiem naturalnym.<\/p>\n\n\n\n Na gruncie polskim zagadnienia\nekologiczne w ich odniesieniu do teologii jako pierwszy zacz\u0105\u0142 bada\u0107 wroc\u0142awski\nteolog Roman Rogowski. Obecno\u015bci tego zagadnienia w przestrzeni polskiej\ndogmatyki zainaugurowa\u0142a publikacja Rogowskiego Teoekologia. Wed\u0142ug\nwroc\u0142awskiego Teologa: \u201eTeoekologia jest teologiczn\u0105 nauk\u0105 o nadprzyrodzonym,\nBo\u017cym \u015arodowisku, w kt\u00f3rym cz\u0142owiek \u017cyje, a kt\u00f3rego znakiem, niejako\nsakramentem, jest jego \u015brodowisko naturalne\u201d[1]<\/a>.\nEkoteologia i teoekologia spotykaj\u0105 si\u0119 jednak w tym, \u017ce chc\u0105 da\u0107 teologiczne\nargumenty do ochrony naturalnego \u015brodowiska cz\u0142owieka. Ekoteologii by\u0142a po\u015bwi\u0119cona\nsesja naukowa zorganizowana przez II Katedr\u0119 Teologii Dogmatycznej Papieskiego\nWydzia\u0142u Teologicznego we Wroc\u0142awiu 26 stycznia 2007 r. Owocem tej sesji jest\nksi\u0105\u017cka Ekoteologia w Ko\u015bcio\u0142ach\nchrze\u015bcija\u0144skich<\/em>[2]<\/a>.<\/em> Encyklika papie\u017ca Franciszka Laudato si\u2019,<\/em> nie natrafi\u0142a wi\u0119c w Polsce\nna jak\u0105\u015b teologiczn\u0105 pr\u00f3\u017cni\u0119 lecz na przygotowany grunt. W literaturze z\nzakresu ekoteologii mo\u017cna spotka\u0107 opinie, \u017ce: \u201ewyodr\u0119bnienie ekoteologii\nspo\u015br\u00f3d innych nauk teologicznych niebawem nast\u0105pi\u201d[3]<\/a>.\nWyodr\u0119bnienie ekoteologii wydaje si\u0119 jednak zb\u0119dne. Refleksja teologiczna nad\nObjawieniem powinna integralnie ujmowa\u0107 relacje pomi\u0119dzy Stw\u00f3rc\u0105 i\nstworzeniami, czyli cz\u0142owiekiem stworzonym na obraz Tr\u00f3jjedynego Boga i innymi\nwsp\u00f3\u0142stworzeniami: zwierz\u0119tami, ziemi\u0105, powietrzem i wod\u0105. Trzeba wi\u0119c tylko\njakby poszerzy\u0107 definicj\u0119 teologii, tak jak to zaproponowa\u0142 wroc\u0142awski teolog\nJ\u00f3zef Majka: \u201eNauka o rzeczywisto\u015bci (B\u00f3g, cz\u0142owiek, \u015bwiat), opieraj\u0105ca si\u0119 na\n\u017ar\u00f3d\u0142ach Objawienia danego cz\u0142owiekowi przez Boga\u201d[4]<\/a>. Podobn\u0105\ndefinicj\u0119 teologii zaproponowa\u0142 S.C. Napi\u00f3rkowski: \u201eNauka o Bogu, cz\u0142owieku i\njego \u015brodowisku w \u015bwietle S\u0142owa Bo\u017cego danego nam najpe\u0142niej w Jezusie\nChrystusie\u201d[5]<\/a>.\nTeologia by\u0142aby wi\u0119c integraln\u0105 refleksj\u0105 nad objawion\u0105: ekonomi\u0105 \u2013 relacj\u0105 ze\nStw\u00f3rc\u0105, ekumenizmem \u2013 relacj\u0105 mi\u0119dzy lud\u017ami, i ekologi\u0105 \u2013 relacj\u0105 ze\nwsp\u00f3\u0142stworzeniami cz\u0142owieka: zwierz\u0119tami, ziemi\u0105, powietrzem i wod\u0105. <\/p>\n\n\n\n Troska o Ziemi\u0119 nie mo\u017ce wyp\u0142ywa\u0107\nz obawy przed negatywnymi konsekwencjami jej degradacji, ale ma na celu\ntworzenie nowej solidarno\u015bci mi\u0119dzyludzkiej i nowej nadziei na harmonijny i\npe\u0142ny rozw\u00f3j ludzi wyznaj\u0105cych r\u00f3\u017cne religie i systemy warto\u015bci. [1]<\/a> R. Rogowski, \u015awiat\u0142o\u015b\u0107 i tajemnica<\/em>, Katowice 1986, s.\n113.<\/p>\n\n\n\n [2]<\/a>\nEkoteologia w Ko\u015bcio\u0142ach chrze\u015bcija\u0144skich<\/em>,\nred. J.M. Lipniak, \u015awidnica 2008.<\/p>\n\n\n\n [3]<\/a> J. Pieniek, Drzewa owocowe zakwitn\u0105 wraz z traw\u0105.\nEkoteologia Ko\u015bcio\u0142a Anglii<\/em>, \u015awidnica 2008, s. 40.<\/p>\n\n\n\n [4]<\/a> S. C. Napi\u00f3rkowski, Jak uprawia\u0107 teologi\u0119<\/em>, Wroc\u0142aw 1996, 74.<\/p>\n\n\n\n [5]<\/a> Tam\u017ce, 75.<\/p>\n\n\n\n <<wstecz<\/a> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" KS. JAROS\u0141AW M. LIPNIAKPontifical Faculty of Theology in Wroclaw, Poland DOI: 10.48224\/COM-206-2019-7 Kryzys ekologiczny sta\u0142 si\u0119 dla wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata jednym z najwa\u017cniejszych wyzwa\u0144. Je\u015bli chcemy zachowa\u0107 nasz\u0105 planet\u0119 dla przysz\u0142ych pokole\u0144, konieczna jest zwi\u0119kszona troska o \u015brodowisko naturalne. Wielu ludzi nie zdaje sobie sprawy, \u017ce \u017cyje w punkcie zwrotnym historii. Ludzko\u015b\u0107 znalaz\u0142a si\u0119 na … Czytaj dalej PRZEDMOWA \/ INTRODUCTION<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1316"}],"collection":[{"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1316"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1316\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1638,"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1316\/revisions\/1638"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1316"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1316"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/communio.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1316"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n