{"id":724,"date":"2019-01-28T18:45:48","date_gmt":"2019-01-28T18:45:48","guid":{"rendered":"http:\/\/communio.pl\/?p=724"},"modified":"2019-01-28T18:45:48","modified_gmt":"2019-01-28T18:45:48","slug":"czas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/communio.pl\/en\/2019\/01\/28\/czas\/","title":{"rendered":"Czas"},"content":{"rendered":"\n

Nr 126<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Czas zawsze intrygowa\u0142 cz\u0142owieka. By\u0142 przedmiotem jego refleksji, \u017ar\u00f3d\u0142em fascynacji i niepokoju. Zagadnienie czasu, jako jedno z wa\u017cniejszych problem\u00f3w filozoficznych, tkwi w g\u0142\u0119bi wszystkich pyta\u0144 metafizycznych. Ponadto uzyska\u0142o ono now\u0105 perspektyw\u0119 w \u015bwietle Bo\u017cego Objawienia, kt\u00f3re ods\u0142oni\u0142o oblicze wieczno\u015bci i ukaza\u0142o sens czasu. Ka\u017cda religia posiada swoj\u0105 wizj\u0119 czasu. Czas jest kategori\u0105 my\u015blenia, bez kt\u00f3rej nie mo\u017ce funkcjonowa\u0107 prawdziwa teologia.<\/p>\n\n\n\n

Dogmatycznie okre\u015blona nauka Ko\u015bcio\u0142a o czasie dotyczy jego stworzono\u015bci. Poniewa\u017c pojmowanie stworzenia \u015bwiata w czasie zawiera sprzeczno\u015b\u0107, wi\u0119c nale\u017cy przyj\u0105\u0107, \u017ce \u015bwiat zosta\u0142 stworzony \u0142\u0105cznie z czasem. Tradycja Ko\u015bcio\u0142a i rozwa\u017cania teolog\u00f3w uwypuklaj\u0105 w tej dziedzinie istotny wk\u0142ad Objawienia. W wieku XX nast\u0105pi\u0142a prawdziwa eksplozja nowych teologicznych koncepcji czasu, po\u0142\u0105czonych cz\u0119sto z teologiczn\u0105 wizj\u0105 historii.<\/p>\n\n\n\n

Mimo r\u00f3\u017cnic wi\u0119kszo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnych teologicznych koncepcji czasu ma t\u0119 cech\u0119 wsp\u00f3ln\u0105, \u017ce s\u0105 chrystocentryczne. U wielu autor\u00f3w spotykamy sformu\u0142owania typu: „Chrystus nada\u0142 czasowi o\u015b i odkupi\u0142 go” (P. Evdokimov), „stworzy\u0142 poj\u0119cie i rzeczywisto\u015b\u0107 czasu przej\u015bcia” (J. Ratzinger), „w Nim dopiero mo\u017cna pozna\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 i zrozumie\u0107 sens tera\u017aniejszo\u015bci i przesz\u0142o\u015bci” (W. Pannenberg), a nawet „jest On granic\u0105, dzia\u0142em mi\u0119dzy tera\u017aniejszo\u015bci\u0105 a przysz\u0142o\u015bci\u0105” (E. Schillebeeckx).<\/p>\n\n\n\n

H. U. von Balthasar, w \u015blad za \u015bw. Tomaszem, twierdzi, \u017ce misja Syna Bo\u017cego na ziemi by\u0142a kontynuacj\u0105 Jego wiecznego pochodzenia od Ojca. Tak wi\u0119c Syn, przyjmuj\u0105c cielesno\u015b\u0107 i czasowo\u015b\u0107, nie wyzbywa si\u0119 wieczno\u015bci. \u017bycie Jezusa jest bolesnym wej\u015bciem wieczno\u015bci w czas po to, by czas m\u00f3g\u0142 si\u0119 wzbi\u0107 w wieczno\u015b\u0107 i by\u0107 w ten spos\u00f3b odkupiony.<\/p>\n\n\n\n

Konkluduj\u0105c, warto przytoczy\u0107 spostrze\u017cenie F. Guimeta, \u017ce w perspektywie chrze\u015bcija\u0144skiej nieodwracalno\u015b\u0107 czasu nie jest jego okrutn\u0105 filozofi\u0105 i nie oznacza tylko tego, \u017ce \u017cycie cz\u0142owieka jest kr\u00f3tkie. Nieodwracalno\u015b\u0107 ta jest wyrazem „Po\u015bpiechu Boga”, kt\u00f3ry wychodzi nam naprzeciw. Czas ucieka, gdy\u017c wieczno\u015b\u0107 si\u0119 zbli\u017ca. Nieodwracalno\u015b\u0107 czasu wskazuje tak\u017ce na to, \u017ce w jego umykaj\u0105cej ruchliwo\u015bci dokonuje si\u0119 co\u015b ostatecznego, co tkwi w czasie, ale go przewy\u017csza. Czasowo\u015b\u0107 i historia s\u0105 „sakramentaln\u0105 zas\u0142on\u0105” przed przyj\u015bciem Boga. Dlatego nie mo\u017cna si\u0119 dziwi\u0107 spostrze\u017ceniu P. Evdokimowa, \u017ce czas jest w swej istocie „liturgiczny”.<\/p>\n\n\n\n

Ten znakomity teolog prawos\u0142awny podaje jednocze\u015bnie trzy „pokusy”, jakim mo\u017ce ulec my\u015bl chrze\u015bcija\u0144ska, stawiaj\u0105c czo\u0142o zagadnieniom eschatologii i historii. Pokus\u0105 chrze\u015bcija\u0144skiego Wschodu jest „eschatologia bez historii”, pokus\u0105 Zachodu – „historia bez eschatologii” a pokus\u0105 protestantyzmu – „hipereschatologia”.<\/p>\n\n\n\n

SPIS TRE\u015aCI<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n